3 Oktober 2019 - 11:30

Randstad en Randland

Eén simpele tweet van een journaliste illustreerde deze week de actuele kloof tussen Randstad en regio. Bij het boerenprotest in Den Haag maakte Marcia Nieuwenhuis (Algemeen Dagblad) zich druk over vrouwenemancipatie.

@m_nieuwenhuis' tweet luidde: 'Lekker druk in Den Haag met al die trekkers. Man-vrouw-verdeling op het boerenbedrijf ook meteen duidelijk. Zij bestuurt in elk geval niet de tractor. Niet 1 (!) vrouw.' Het gevolg: een storm van verontwaardiging op Twitter.

Terecht wezen boze twitteraars de (onderzoeks-)journaliste er op dat veel vrouwen thuis moesten blijven om de boerderij te runnen. Dat ze dus - heel stoer - precies hetzelfde werk doen als hun mannen.

Maar daar gaat het mij niet eens om. Dat op zo'n dag de Randstedeling zich druk maakt over vrouwenquota, dat steekt op het platteland. Dat het Randstedelijke morele compas kennelijk zelfs op deze dagen boven de noden en emoties van boeren gaat.

Dat de Amsterdamse grachtengordel of de Haagse stolp bepaalt hoe de rest van Nederland moet denken, dat is de onderliggende ergernis in het Randland. Het is tijd voor een De Wereld Draait Door met een studio in Lochum of Meppel.

Ondertussen blijft Marcia Nieuwenhuis politiek correct twitteren vanuit haar stolp: 'Dank voor alle suggesties! Er zijn toch zeker vrouwen gesignaleerd in Den Haag. #boerenprotest #agriactie #boeren #boer #boerenopstand #Boerenactie'.  

 

26 September 2019 - 12:47

PAS op de plaats

Stikstof voor en stikstof na. De Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) zal het nieuws de komende tijd blijven beheersen. Hoe en waar wordt de stikstofuitstoot straks ingeperkt en welke bouwplannen gaan definitief de prullenbak in? We krijgen er allemaal mee te maken, net als met de autoloze zondagen in de jaren zeventig.

Het kabinet moet eerst beslissen wat het doet met de adviezen van de commissie-Remkes. Dat wordt een politieke strijd tussen de coalitiepartners. De provincies mogen het beleid vervolgens uitvoeren. Zij hopen dat het kabinet hen daarbij voldoende speelruimte geeft om zelf keuzes te maken.

Het voorlopige advies rept over langzamer rijden, emissiearme veestallen en schone innovaties in de industrie. Vooral in de buurt van kwetsbare natuurgebieden. Wat zou je nog meer kunnen bedenken om de stikstofdepositie in de natuur  (de hoeveelheid stikstof die er neerslaat) snel te verminderen?

Lezend over de tientallen platgereden slangen in het Fochteloërveen (LC 26 september) denk ik aan het afsluiten van wegen in natuurgebieden. Daar red je direct reptielen mee. Daarnaast kun je het autobezit ontmoedigen. Bij voorbeeld met beter openbaar vervoer, de aanleg van fietssnelwegen, extra belasting op tweede auto's of met de introductie van dagen waarop jouw auto de weg niet op mag, zoals in Athene.

In de landbouw zou ik kunstmest verbieden of zwaarder belasten. Dat vermindert niet alleen de stikstofuitstoot, maar ook de CO2-uitstoot die bij de fabricage vrijkomt. De maatregel helpt ons tegelijkertijd van de mestoverschotten af. In de kringlooplandbouw die ontstaat moet de boer uiteraard meer betaald krijgen voor de geleverde produkten.

Dit soort ideeën en plannen lokken vast allerlei protesten uit. Ik zei het al, we zullen het allemaal voelen. We moeten een PAS op de plaats maken.

17 Juni 2019 - 15:31

Lok op ien

De nije provinsjale koalysje is der twa moanne nei de ferkiezings út: Us lok komt tenei op ien! Alteast, dat is de namme fan it koalysjeakkoart fan CDA, PvdA, VVD en FNP.

Even tocht ik: Lok op ien? Eelke Lok op ien? Dat is in aparte titel foar in deistich bestjoer fan in provinsje dat 'sûnt 1967' mear as kritysk folge is troch in kolumnist en Steateferslachjouwer mei de namme Lok. Ek wol wer moai, want Eelke Lok sette my ek al ris op ien op syn 'weblok' (efkes sykje op Arendz).

Mar nee, it giet dus om lok mei in lytse l. Yn it Hollânsk: 'Geluk op één'. Ik fyn it in moaie titel. Fral yn it Frysk.

3 Juni 2019 - 13:22

SC Heerenveen, begin opnieuw

Supporters van SC Heerenveen worden de laatste weken bestookt met advertenties in de dagbladen; ‘Bestel nu jouw seizoenkaart!’ Maar waarom zouden ze?

23 Januari 2019 - 14:40

Groot De Fryske Marren

Hè? Groot de Fryske Marren? Hoe komen ze in Joure op zo'n lange en onverwachte naam voor een nieuwssite? We duiken even de geschiedenis in.

Rond 2008 had ik als statenverslaggever van de LC een weblog met de naam Statenjacht (later ook mijn Twitternaam). Ik zette mij daar een paar keer af tegen saaie windstrekennamen voor fusiegemeenten. In die tijd moest Súdwest-Fryslân (met een duur want vergeten streepje ertussen) het ontgelden.

Ik noemde die gemeente steevast Groot Sneek. Omdat Sneek een goede en bekende naam heeft in het hele land, en omdat de gemeente door toevallige omstandigheden wel heel erg groot werd. De oprichters van een nieuwssite pikten de naam op; het werd grootsneek.nl. Later kwam er ook een krantenversie - en uitbreiding naar Heerenveen.

Marketingtechnisch was het logisch dat die site Groot Heerenveen ging heten. Al heette de gemeente al gewoon Heerenveen en was de expansie richting Akkrum niet bijzonder groot. De totstandkoming van de naam Groot Sneek was hiermee al in de vergetelheid geraakt.

Dat blijkt helemaal uit de nieuwste loot aan de Groot-tak: grootdefryskemarren.nl. Met de voorkennis over Groot Sneek zou je er Groot Joure van hebben gemaakt. Wellicht speelt hier weer een nieuw argument. Want ondertussen zijn voor het bedrijf adverteerders belangrijk geworden. Je wilt geldschieters in de opgeheven gemeenten (Lemsterland, Gaasterland) natuurlijk niet voor het hoofd stoten.

Of wel Groot Sneek? PS: De foto is genomen in Groot Joure.

30 December 2018 - 15:17

In de greep van 2018

2018 was op werkgebied een druk en meeslepend jaar. Culturele Hoofdstad LF2018 bracht de film en documentaire Elf Friese Fonteinen van Pieter van Huystee Film en regisseur Roel van Dalen. Voor het eerst researchen voor witte doek en tv. Daarnaast kwamen de expedities van LF2018 op mijn pad. Voor het eerst dagreizen programmeren, aan de hand van de 17 global goals.

Daarna mocht ik de coalitievorming in Opsterland verslaan. Voor het eerst als onafhankelijk schrijver verslag doen van onderhandelingen achter de schermen. Toen kwam de eerste grote klus van buiten de provincie. Verhalen maken over mooie voorbeelden van zorg op het platteland in Drenthe. Het boekje ging als lobbydocument naar Den Haag. 

Vervolgens kwam de FNP. Ik mag voor het eerst adviseren over een verkiezingscampagne. Die is inmiddels knallend begonnen (foto), maar het hoogtepunt moet natuurlijk nog komen. Op 20 maart tijdens de verkiezingen van Provinciale Staten en Wetterskip Fryslân weten we meer.

En dan waren er nog kleine klusjes van een andere politieke partij, de Eredivisie CV, SC Heerenveen, Yspeert Advocaten, de gemeenten Leeuwarden en Smallingerland, Sense of Place en een goedgevulde Bed & Breakfast.

2018 was dus een prachtig avontuur. Wat me vooral zal bijblijven zijn de vele nieuwe en warme contacten. Folle lok en seine yn 2019!

10 Oktober 2018 - 13:18

Ultiem stadiongeluk

Soms mag je schrijven over je grootste hobby. Gisteren verscheen mijn column over 'de ziel van SC Heerenveen' in magazine Santos. Een opdracht van de Eredivisie CV. Onder de foto een fragment. Alle nostalgische momenten lees je hier.  

Ultiem stadiongeluk

“De bekerfinale van 1993, Ajax- sc Heerenveen, heeft sc Heerenveen groot en populair gemaakt in heel het land. Je voelde het gebeuren. Het was één groot feest. De Friese volksverhuizing ter land, ter zee en in de lucht. De bulderende rood-witte zee in de Kuip tegenover de nog grotere blauw-witte. De sympathie van de Ajax-fans voor de underdog uit de Eerste Divisie.”
“PSV met Romário en Kieft was in de kwartfinale al uitgeschakeld. Nu wachtten de toekomstige wereldsterren Bergkamp, Overmars, Davids, Van der Sar en Frank de Boer. Foppe de Haan tegen Louis van Gaal. Friese nuchterheid tegen Hollandse flair. Het leek een droom toen de kleine Erik Regtop de 1-1 maakte. Maar Ajax bleek te sterk: 6-2. Alleen invaller Rodion Camataru – zijn koosnaam ‘Cammie’ stond op mijn rug – kon nog scoren. Ook de Ajacieden beseften dat historie was geschreven. Ze liepen een ereronde in de shirts van Heerenveen. In het dorp brak ’s avonds een spontaan volksfeest uit toen de spelers het balkon van pizzeria Paolo beklommen.”

7 Juni 2018 - 16:39

Het kabinet van Opsterland

Het leek zo saai. Nergens in Friesland veranderde zo weinig tijdens de verkiezingen als in Opsterland. De negen partijen behielden op 21 maart hun zetels in de gemeenteraad, alleen op de linkervleugel verschoof een stoeltje van de PvdA naar GroenLinks-Opsterlanders.

De ommekeer kwam toen een nieuwe coalitie geformeerd moest worden. De inhuur van een schrijver om de onderhandelingen achter de schermen te volgen was al nieuw en spannend. Toen het stabiele CDA om volgens velen onduidelijke redenen plaats moest maken voor verliezer PvdA ontstond grote ophef. 

Welke keuzes zijn in vijftig uren vergaderen gemaakt en waarom? Een reconstructie van de onderhandelingen, geschreven in opdracht van de gemeenteraad.

Download hier het boekje Het kabinet van Opsterland met het complete verslag en de elf columns die in weekblad Sa! stonden.

5 April 2018 - 13:10

Koehandel in de krant

Gesloten deuren gaan open, geheime gesprekken worden openbaar. Opsterland gaat een  experiment aan met een journalist die achter de schermen meekijkt bij de coalitieonderhandelingen. En daar een verhaal over schrijft.

De nieuw gekozen gemeenteraad ging vorige week akkoord met het voorstel van Opsterlands Belang om een ,,schrijver/notulist’’ het hele formatieproces te laten volgen. In het eindverslag zal staan waarom welke keuzes zijn gemaakt. Zo wil de raad verantwoording afleggen aan de kiezer.

Die schrijver/notulist ben ik. Ik vind het een gewaagd experiment. Niet omdat door mijn aanwezigheid gevoelige informatie zal uitlekken, daar ben ik zelf bij. Maar wel omdat de onderhandelaars zich minder vrij zullen voelen.

De nieuwe openheid heeft de raadsleden duidelijk uit hun comfort-zone gehaald. CDA’er Wietze Kooistra  waarschuwde dat een onderhandelaar altijd overvraagt. Net als de veekoopman voert de politicus toneelstukjes op. ,,Dy striid heart by it proses, mar hoe skriuwe jo soks aanst op?’’

Elske Beintema van GroenLinks/OpsterLanders wees er op dat in het vuur van de strijd emoties hoog kunnen oplopen. Mensen barsten soms in huilen uit. ,,Wordt er in het verslag rekening gehouden met gevoelens?’’

Gerustgesteld door de informateurs van Opsterlands Belang stemde de raad in. Het verslag wordt pas openbaar als alles in kannen en kruiken is. Tot die tijd op deze plaats het feuilleton Het kabinet van Opsterland. Met voorbeschouwingen, meningen en tipjes van de sluier.

Burgemeester Ellen van Selm gaf de nieuwe raadsleden woensdag drie tips mee. De eerste was: ,,Gun uzelf de tijd om te leren, gun uzelf het experiment.’’ Nou, dan kunnen de onderhandelaars nu los. Om met Roel Vogelzang (PvdA) te spreken: ,,Net fan dat benaude!’’

Gepubliceerd in weekblad Sa!

27 Januari 2018 - 12:41

Expedities Culturele Hoofdstad

Naast alle kunstprojecten zijn er tijdens Leeuwarden-Fryslân 2018 de expedities. Dit is het verdiepingsprogramma van Culturele Hoofdstad. In groepen trek je door de provincie en leer je Fryslân en de Friezen kennen.

Uitgangspunt voor de dagreizen zijn de global goals van de Verenigde Naties. Per werelddoel willen we laten zien hoe Fryslân er mee bezig is. Denk aan biodiversiteit, schoon water, duurzame energie, innovatie en onze eigen mienskip.

Laat je door deskundigen meevoeren naar de toekomst van mienskip, economie of natuur. Volg het spoor van de Friese koe, de grutto of de otter.

De hele dag staat in het teken van het thema. Dus ook de locaties, de evenementen en het eten en drinken.

In april beginnen we met de try-outs voor groepen. Er zijn dan dagreizen over zuivel, schoon water, innovatie en levensbeschouwing. Meer informatie? Mail naar info@janarendz.nl.